Ly hôn với người nước ngoài áp dụng pháp luật Việt Nam hay pháp luật nước ngoài?

Ly hôn với người nước ngoài áp dụng pháp luật Việt Nam hay pháp luật nước ngoài?

Nội dung

Ly hôn có yếu tố nước ngoài áp dụng pháp luật nào?

Không phải mọi trường hợp ly hôn có yếu tố nước ngoài đều áp dụng pháp luật Việt Nam. Tương tự, việc một bên mang quốc tịch nước ngoài cũng không đồng nghĩa với việc phải áp dụng pháp luật của quốc gia mà người đó mang quốc tịch.

Việc xác định pháp luật áp dụng cần căn cứ vào Luật Hôn nhân và gia đình, các quy định pháp luật có liên quan và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Theo Điều 122 Luật Hôn nhân và gia đình, các quy định của pháp luật Việt Nam về hôn nhân và gia đình được áp dụng đối với quan hệ có yếu tố nước ngoài, trừ trường hợp luật hoặc điều ước quốc tế có quy định khác.

Đối với vấn đề ly hôn, Điều 127 Luật Hôn nhân và gia đình quy định cụ thể các nguyên tắc xác định pháp luật áp dụng.

Những trường hợp ly hôn áp dụng pháp luật Việt Nam

Công dân Việt Nam ly hôn với người nước ngoài tại Việt Nam

Theo khoản 1 Điều 127 Luật Hôn nhân và gia đình, việc ly hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài được giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam theo quy định của Luật này.

Ví dụ, một công dân Việt Nam kết hôn với công dân Hàn Quốc và cả hai đang sinh sống lâu dài tại Việt Nam.

Khi phát sinh yêu cầu ly hôn thuộc thẩm quyền của Tòa án Việt Nam, việc giải quyết quan hệ hôn nhân được thực hiện theo các quy định pháp luật áp dụng tại Việt Nam.

Nếu các bên có tranh chấp về con chung hoặc tài sản, Tòa án còn phải xem xét những quy định liên quan đến từng yêu cầu cụ thể.

Vợ chồng không có nơi thường trú chung

Theo khoản 2 Điều 127 Luật Hôn nhân và gia đình, nếu bên là công dân Việt Nam không thường trú tại Việt Nam vào thời điểm yêu cầu ly hôn, việc ly hôn được giải quyết theo pháp luật của nước nơi thường trú chung của vợ chồng.

Nếu hai vợ chồng không có nơi thường trú chung thì giải quyết theo pháp luật Việt Nam.

Quy định này cho thấy nơi thường trú của vợ chồng có thể giữ vai trò quyết định trong việc xác định hệ thống pháp luật được áp dụng.

Tuy nhiên, cần phân biệt khái niệm thường trú với việc tạm thời sinh sống, công tác hoặc du lịch ở nước ngoài.

Khi nào việc ly hôn có thể áp dụng pháp luật nước ngoài?

Một trường hợp được quy định tại khoản 2 Điều 127 Luật Hôn nhân và gia đình là khi bên công dân Việt Nam không thường trú tại Việt Nam vào thời điểm yêu cầu ly hôn và hai vợ chồng có nơi thường trú chung tại nước ngoài.

Khi đó, pháp luật của nước nơi thường trú chung là căn cứ xác định pháp luật áp dụng đối với việc ly hôn.

Ví dụ, một công dân Việt Nam kết hôn với công dân Pháp và hai người cùng thường trú tại Pháp.

Nếu phát sinh yêu cầu ly hôn, cần xem xét quy định về pháp luật áp dụng đối với nơi thường trú chung của vợ chồng, đồng thời xác định cơ quan tài phán nào có thẩm quyền giải quyết.

Điều quan trọng là phải phân biệt giữa hai vấn đề:

Tòa án của quốc gia nào có thẩm quyền giải quyết vụ việc?
Pháp luật của quốc gia nào được áp dụng để giải quyết các quan hệ tranh chấp?

Hai vấn đề này có liên quan nhưng không hoàn toàn đồng nhất.

Việc Tòa án Việt Nam có thẩm quyền thụ lý không có nghĩa mọi quan hệ pháp luật phát sinh trong vụ việc đều bắt buộc phải áp dụng pháp luật Việt Nam.

Phân chia tài sản khi ly hôn với người nước ngoài áp dụng pháp luật nào?

Vấn đề tài sản trong ly hôn có yếu tố nước ngoài có thể phức tạp hơn nhiều so với việc chỉ xác định quyền chấm dứt quan hệ hôn nhân.

Đặc biệt, khoản 3 Điều 127 Luật Hôn nhân và gia đình quy định việc giải quyết tài sản là bất động sản ở nước ngoài khi ly hôn phải tuân theo pháp luật của nước nơi có bất động sản đó.

Ví dụ, hai vợ chồng có một căn nhà tại Việt Nam và một căn hộ tại Hoa Kỳ.

Khi phát sinh tranh chấp phân chia tài sản, không thể mặc nhiên áp dụng một hệ thống pháp luật duy nhất để giải quyết toàn bộ bất động sản ở hai quốc gia.

Đối với căn hộ ở Hoa Kỳ, việc xác định quyền sở hữu, phân chia và thực hiện các thủ tục liên quan phải xem xét pháp luật của nơi có bất động sản.

Ngoài ra, đối với những loại tài sản khác như tài khoản ngân hàng, cổ phần, phần vốn góp hoặc tài sản đầu tư, cần xác định thêm quy định pháp luật điều chỉnh và thẩm quyền giải quyết tương ứng.

Quyền nuôi con khi ly hôn với người nước ngoài được giải quyết thế nào?

Quyền nuôi con là một trong những vấn đề dễ phát sinh tranh chấp khi ly hôn có yếu tố nước ngoài.

Nếu áp dụng pháp luật Việt Nam, việc giao con cho một bên trực tiếp nuôi dưỡng phải căn cứ vào các quy định của Luật Hôn nhân và gia đình, đặc biệt là quyền lợi về mọi mặt của con.

Đối với trẻ em đủ độ tuổi luật định, Tòa án còn phải xem xét nguyện vọng của trẻ khi quyết định người trực tiếp nuôi con.

Trong trường hợp cha, mẹ và con mang quốc tịch khác nhau hoặc con đang sinh sống ở nước ngoài, việc giải quyết có thể liên quan đến nhiều vấn đề khác như:

Xác định nơi cư trú thường xuyên của trẻ.
Điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục.
Quyền thăm nom của cha hoặc mẹ.
Nghĩa vụ cấp dưỡng xuyên biên giới.
Việc đưa con ra nước ngoài hoặc thay đổi nơi cư trú.
Khả năng công nhận và thực hiện quyết định của Tòa án tại quốc gia khác.

Vì vậy, cần đánh giá toàn diện pháp luật áp dụng và khả năng thực hiện bản án, quyết định sau khi ly hôn.

Vợ chồng có được tự lựa chọn pháp luật áp dụng khi ly hôn không?

Không phải mọi thỏa thuận lựa chọn pháp luật của vợ chồng đều đương nhiên có giá trị.

Trong quan hệ hôn nhân và gia đình, quyền tự thỏa thuận của các bên chịu những giới hạn nhất định nhằm bảo vệ quyền nhân thân, lợi ích hợp pháp của vợ chồng và quyền lợi của con.

Việc lựa chọn pháp luật áp dụng chỉ được công nhận trong những trường hợp pháp luật cho phép.

Do đó, một thỏa thuận có nội dung yêu cầu áp dụng pháp luật của quốc gia khác khi ly hôn cần được kiểm tra về hiệu lực pháp lý.

Không nên mặc nhiên cho rằng thỏa thuận này có thể loại trừ toàn bộ quy định bắt buộc của pháp luật Việt Nam.

Vì sao cần xác định pháp luật áp dụng trước khi nộp đơn ly hôn?

Việc xác định pháp luật áp dụng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược giải quyết vụ việc.

Nếu lựa chọn sai cơ quan tài phán hoặc không đánh giá đúng quy định pháp luật liên quan, các bên có thể gặp khó khăn trong việc giải quyết tài sản, nuôi con hoặc thực hiện bản án.

Đặc biệt, đối với những gia đình có tài sản ở nhiều quốc gia, cần phân biệt rõ vấn đề chấm dứt quan hệ hôn nhân và các yêu cầu tài sản phát sinh.

Trong một số trường hợp, việc giải quyết tài sản tại quốc gia nơi có tài sản có thể cần được thực hiện bằng thủ tục riêng.

Tư vấn pháp luật áp dụng khi ly hôn có yếu tố nước ngoài tại LH Legal

LH Legal hỗ trợ khách hàng đánh giá tình trạng hôn nhân, quốc tịch, nơi thường trú, tài sản và các yếu tố liên quan để xác định phương án giải quyết phù hợp.

Đối với các vụ việc có tranh chấp xuyên biên giới, luật sư có thể tư vấn thẩm quyền Tòa án Việt Nam, các quy định về pháp luật áp dụng và vấn đề công nhận, thực hiện bản án ở nước ngoài.

Việc xác định đúng pháp luật áp dụng ngay từ đầu là cơ sở quan trọng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên trong quá trình giải quyết ly hôn.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự