Ly hôn với người nước ngoài phải nộp đơn tại Tòa án nào?
Tòa án nào có thẩm quyền giải quyết ly hôn với người nước ngoài năm 2026?
Theo Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 85/2025/QH15, Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm các tranh chấp và yêu cầu về hôn nhân và gia đình thuộc phạm vi luật định.
Như vậy, từ ngày 01/7/2025, việc giải quyết sơ thẩm các vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân khu vực, thay vì áp dụng cơ chế phân định thẩm quyền giữa Tòa án cấp huyện và cấp tỉnh như trước đây.
Tuy nhiên, người yêu cầu ly hôn không thể tùy ý lựa chọn bất kỳ Tòa án nhân dân khu vực nào. Việc xác định Tòa án cụ thể còn phụ thuộc vào thẩm quyền theo lãnh thổ và tình trạng cư trú của các bên.
Đơn phương ly hôn với người nước ngoài nộp đơn tại đâu?
Người nước ngoài đang cư trú tại Việt Nam
Theo điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, nguyên tắc chung là Tòa án nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc có thẩm quyền giải quyết tranh chấp về hôn nhân và gia đình.
Ví dụ, người vợ là công dân Việt Nam muốn đơn phương ly hôn với chồng là người Hàn Quốc đang cư trú tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Trong trường hợp này, sau khi xác định Tòa án Việt Nam có thẩm quyền, người vợ cần nộp đơn tại Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền đối với địa bàn nơi người chồng cư trú hoặc làm việc, trừ trường hợp được áp dụng quy định lựa chọn Tòa án khác.
Người nước ngoài đang sinh sống ở nước ngoài
Trường hợp người chồng hoặc người vợ là bị đơn không có nơi cư trú, làm việc tại Việt Nam, việc xác định thẩm quyền cần căn cứ thêm Điều 40 Bộ luật Tố tụng dân sự.
Theo điểm c khoản 1 Điều 40, nếu bị đơn không có nơi cư trú, làm việc, trụ sở tại Việt Nam thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi mình cư trú hoặc làm việc giải quyết.
Ví dụ, người vợ là công dân Việt Nam đang sinh sống tại Việt Nam muốn ly hôn với người chồng mang quốc tịch Hoa Kỳ và hiện cư trú tại Hoa Kỳ.
Nếu vụ việc thuộc thẩm quyền của Tòa án Việt Nam, người vợ có thể yêu cầu Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền theo nơi cư trú hoặc làm việc của mình giải quyết.
Điều quan trọng là phải cung cấp thông tin nhân thân, quốc tịch và địa chỉ của bị đơn ở nước ngoài theo yêu cầu tố tụng.
Thuận tình ly hôn với người nước ngoài nộp hồ sơ tại đâu?
Đối với thuận tình ly hôn, hai vợ chồng cùng tự nguyện yêu cầu Tòa án công nhận việc chấm dứt quan hệ hôn nhân.
Theo điểm h khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án nơi một trong các bên thuận tình ly hôn cư trú hoặc làm việc có thẩm quyền giải quyết yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn.
Ví dụ, người vợ là công dân Việt Nam cư trú tại Đà Nẵng và người chồng là công dân nước ngoài đang sinh sống tại Việt Nam. Nếu hai bên đồng thuận ly hôn, họ có thể lựa chọn Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền theo nơi cư trú, làm việc của một trong hai người.
Tuy nhiên, nếu một bên đang ở nước ngoài, cần xem xét thêm điều kiện về hồ sơ, việc thể hiện ý chí tự nguyện và thủ tục tống đạt văn bản tố tụng.
Hai vợ chồng đều ở nước ngoài có nộp đơn ly hôn tại Việt Nam được không?
Không thể kết luận chỉ dựa vào nơi cư trú hiện tại của hai vợ chồng.
Theo Điều 469 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án Việt Nam có thẩm quyền chung đối với một số vụ việc ly hôn mà nguyên đơn hoặc bị đơn là công dân Việt Nam.
Tuy nhiên, việc có căn cứ xác định thẩm quyền chung chưa đồng nghĩa với việc bất kỳ Tòa án nào tại Việt Nam cũng phải thụ lý.
Cần xem xét thêm quy định về thẩm quyền theo lãnh thổ, việc Tòa án nước ngoài đã thụ lý hay giải quyết vụ việc hay chưa và những trường hợp phải trả lại đơn hoặc đình chỉ giải quyết.
Nếu hai vợ chồng đã sinh sống lâu dài ở nước ngoài, việc lựa chọn cơ quan giải quyết cần được đánh giá dựa trên hoàn cảnh cụ thể.
Nộp đơn ly hôn sai Tòa án có ảnh hưởng gì?
Việc nộp đơn không đúng thẩm quyền có thể khiến hồ sơ phải chuyển đến Tòa án có thẩm quyền hoặc bị xử lý theo quy định tố tụng.
Điều này dễ dẫn đến các hệ quả như:
- Kéo dài thời gian giải quyết ly hôn.
- Phát sinh chi phí đi lại, gửi hồ sơ và bổ sung giấy tờ.
- Ảnh hưởng đến kế hoạch giải quyết tài sản hoặc quyền nuôi con.
- Gây khó khăn trong việc xác định và thực hiện các thủ tục tố tụng liên quan đến người ở nước ngoài.
Đặc biệt, nếu người yêu cầu không xác định được địa chỉ của vợ hoặc chồng ở nước ngoài, quá trình giải quyết còn có thể phát sinh những vướng mắc về tống đạt và thu thập chứng cứ.
Làm thế nào để xác định chính xác Tòa án có thẩm quyền?
Trước khi nộp đơn, người yêu cầu nên kiểm tra các thông tin:
- Quốc tịch của vợ và chồng.
- Nơi cư trú hoặc làm việc hiện tại của hai bên.
- Nơi đăng ký kết hôn.
- Hình thức ly hôn: thuận tình hay đơn phương.
- Tình trạng tranh chấp về con chung, tài sản.
- Việc cơ quan có thẩm quyền ở nước ngoài đã giải quyết quan hệ hôn nhân hay chưa.
Từ các thông tin trên, có thể xác định Tòa án có thẩm quyền của Việt Nam và lựa chọn phương án thực hiện thủ tục phù hợp.
LH Legal hỗ trợ xác định thẩm quyền Tòa án và thực hiện thủ tục ly hôn có yếu tố nước ngoài, đặc biệt đối với những trường hợp một bên đang sinh sống ở nước ngoài, không hợp tác hoặc khó xác định địa chỉ cư trú.
Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:
Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01
Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html
Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830
Website: https://luatsulh.com/
Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa
Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:
Website: https://luatsulh.com/
Facebook: Luật sư LH Legal
Youtube: Luật sư LH Legal
Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)
Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal
Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự
|
|
|
Nguồn: LH Legal – Xem bài viết gốc
