Tin pháp luật

Đặt cọc mua đất khi sổ đỏ chưa đứng tên người bán: Hợp đồng đặt cọc có bị vô hiệu không?

Đặt cọc mua đất khi sổ đỏ chưa đứng tên người bán: Hợp đồng đặt cọc có bị vô hiệu không?

Đặt cọc mua đất khi sổ đỏ chưa đứng tên người bán: Hợp đồng đặt cọc có bị vô hiệu không?

Đặt cọc mua đất được pháp luật quy định thế nào?

Theo Điều 328 Bộ luật Dân sự 2015, đặt cọc là việc một bên giao cho bên kia một khoản tiền, kim khí quý, đá quý hoặc vật có giá trị khác trong một thời hạn để bảo đảm giao kết hoặc thực hiện hợp đồng.

Trong giao dịch bất động sản, tiền đặt cọc thường được sử dụng để bảo đảm việc các bên sẽ ký kết hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại thời điểm đã thỏa thuận.

Ví dụ, người mua đặt cọc 200 triệu đồng để bảo đảm việc ký hợp đồng chuyển nhượng thửa đất có giá 3 tỷ đồng trong vòng 60 ngày.

Nếu giao dịch được thực hiện, khoản tiền đặt cọc có thể được hoàn trả hoặc trừ vào nghĩa vụ thanh toán theo thỏa thuận.

Nếu một bên từ chối giao kết hoặc thực hiện hợp đồng, hậu quả pháp lý được xác định theo Điều 328 và các thỏa thuận hợp pháp liên quan.

Người bán chưa đứng tên sổ đỏ có được nhận đặt cọc không?

Không thể kết luận mọi trường hợp người bán chưa đứng tên trên Giấy chứng nhận đều bị cấm nhận đặt cọc.

Cần phân biệt:

Hợp đồng đặt cọc: Là giao dịch nhằm bảo đảm việc giao kết hoặc thực hiện hợp đồng trong tương lai.

Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất: Là giao dịch làm phát sinh việc chuyển quyền sử dụng đất theo điều kiện luật định.

Theo Điều 45 Luật Đất đai 2024, việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất phải đáp ứng các điều kiện như có Giấy chứng nhận theo quy định, đất không có tranh chấp, không bị kê biên, còn thời hạn sử dụng và không thuộc trường hợp bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.

Tuy nhiên, việc bên nhận đặt cọc chưa đứng tên tại thời điểm đặt cọc cần được đánh giá cùng với nội dung cam kết, quyền định đoạt và khả năng hoàn thành giao dịch trong thời hạn thỏa thuận.

Hợp đồng đặt cọc có đương nhiên vô hiệu khi người bán chưa đứng tên đất?

Không đương nhiên.

Theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, một giao dịch dân sự có hiệu lực khi đáp ứng các điều kiện về chủ thể, sự tự nguyện, mục đích, nội dung và hình thức trong trường hợp pháp luật quy định.

Điều 123 Bộ luật Dân sự quy định giao dịch dân sự vô hiệu khi vi phạm điều cấm của luật hoặc trái đạo đức xã hội.

Vì vậy, cần xem xét người nhận đặt cọc có quyền hoặc có căn cứ hợp pháp để thực hiện cam kết chuyển nhượng trong tương lai hay không.

Ví dụ, người bán là người thừa kế hợp pháp thửa đất và các bên thống nhất rằng việc ký hợp đồng chuyển nhượng chỉ được thực hiện sau khi hoàn tất thủ tục thừa kế, đăng ký quyền sử dụng đất.

Trong trường hợp này, hiệu lực của hợp đồng đặt cọc cần được xem xét trên cơ sở toàn bộ hồ sơ và thỏa thuận cụ thể.

Ngược lại, nếu người nhận đặt cọc không có quyền đối với thửa đất, không được chủ sở hữu ủy quyền và cố tình cam kết bán tài sản không thuộc quyền định đoạt của mình, giao dịch có nguy cơ bị tuyên vô hiệu hoặc phát sinh trách nhiệm do vi phạm cam kết.

Đặt cọc mua đất đang chờ thừa kế có những rủi ro gì?

Đất đang chờ thừa kế có thể phát sinh tranh chấp giữa các đồng thừa kế.

Ví dụ, một người con nhận đặt cọc bán thửa đất do cha mẹ để lại nhưng chưa thực hiện thủ tục khai nhận, phân chia di sản.

Sau đó, những người thừa kế khác không đồng ý bán đất.

Trong trường hợp này, người nhận đặt cọc có thể không đủ khả năng hoàn tất việc chuyển nhượng.

Bên mua cần kiểm tra danh sách những người thừa kế, tình trạng di chúc, quyền đối với tài sản và sự đồng ý của các chủ thể có liên quan.

Đặc biệt, không nên chỉ căn cứ vào lời cam kết rằng người nhận cọc chắc chắn được thừa kế toàn bộ đất.

Người bán không sang tên được thì phải trả cọc hay phạt cọc?

Hậu quả pháp lý phụ thuộc vào việc hợp đồng đặt cọc có hiệu lực hay không và nguyên nhân khiến giao dịch không được thực hiện.

Theo khoản 2 Điều 328 Bộ luật Dân sự, nếu bên nhận đặt cọc từ chối giao kết hoặc thực hiện hợp đồng thì phải trả lại tài sản đặt cọc và một khoản tiền tương đương giá trị tài sản đặt cọc, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp không thể sang tên đều đương nhiên phát sinh nghĩa vụ phạt cọc.

Cần xác định bên nào vi phạm nghĩa vụ, nguyên nhân không thể thực hiện giao dịch và thỏa thuận về điều kiện hoàn trả, phạt cọc.

Nếu hợp đồng đặt cọc vô hiệu, hậu quả pháp lý được xử lý theo Điều 131 Bộ luật Dân sự. Việc hoàn trả và bồi thường phải căn cứ vào tình trạng giao dịch, lỗi của các bên và thiệt hại thực tế.

Làm gì để hạn chế rủi ro khi đặt cọc đất chưa đứng tên người bán?

Người mua cần yêu cầu xem bản chính hoặc bản sao hợp lệ Giấy chứng nhận, giấy tờ nhận thừa kế, hợp đồng chuyển nhượng trước đó và các tài liệu chứng minh quyền định đoạt.

Trong hợp đồng đặt cọc, nên quy định rõ:

  • Tình trạng pháp lý hiện tại của thửa đất.
  • Lý do người bán chưa đứng tên.
  • Thời hạn hoàn thành thủ tục sang tên.
  • Điều kiện bắt buộc trước khi ký hợp đồng chuyển nhượng.
  • Nghĩa vụ hoàn trả tiền cọc nếu không đủ điều kiện chuyển nhượng.
  • Trách nhiệm bồi thường hoặc phạt cọc khi có vi phạm.

Tóm lại, hợp đồng đặt cọc mua đất không đương nhiên vô hiệu chỉ vì tại thời điểm đặt cọc, đất chưa đứng tên người bán. Tuy nhiên, hiệu lực giao dịch phải được đánh giá theo Bộ luật Dân sự, quyền định đoạt của bên nhận cọc và khả năng thực hiện hợp đồng chuyển nhượng. Người mua cần kiểm tra kỹ hồ sơ và quy định rõ trách nhiệm hoàn trả, phạt cọc trước khi giao tiền.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LH Legal

Hồ sơ năng lực LH Legal

Nguồn: LH Legal – Xem bài viết gốc

Bạn cũng có thể thích..

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *