Bà Trương Mỹ Lan không bị đề nghị truy tố trong vụ án mới liên quan đến SCB
Đầu tháng 11/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ban hành kết luận điều tra bổ sung vụ án xảy ra tại Công ty TNHH MTV Vật liệu xây dựng và Xây lắp thương mại (BMC), Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) cùng các đơn vị liên quan.
Theo đó, cơ quan điều tra chuyển hồ sơ đến Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, đề nghị truy tố 27 bị can về các tội danh: Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng; Tham ô tài sản; Đưa hối lộ và Nhận hối lộ.
Trong số 27 bị can, có 18 người đang bị tạm giam, 4 người tại ngoại và 5 người bỏ trốn, hiện bị truy nã và đề nghị truy tố vắng mặt.
Một trong những nội dung đáng chú ý của kết luận điều tra bổ sung là việc xác định trách nhiệm của bà Trương Mỹ Lan, cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, đối với các khoản vay hàng nghìn tỷ đồng tại SCB.
Mặc dù cơ quan điều tra xác định bà Lan có hành vi vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng, bà không bị đề nghị xử lý hình sự thêm trong vụ án lần này.
Tuy nhiên, bà Lan vẫn được xác định có trách nhiệm khắc phục hơn 7.463 tỷ đồng cho SCB, liên quan đến 10 trong tổng số 19 hợp đồng tín dụng được điều tra.
Những khoản vay hàng nghìn tỷ đồng và vai trò của bà Trương Mỹ Lan
Theo kết luận điều tra, từ tháng 4/2010, Công ty BMC và một số doanh nghiệp có nhu cầu huy động vốn để thanh toán các khoản nợ và phục vụ hoạt động kinh doanh.
Thời điểm đó, Nguyễn Văn Ngọc, nguyên Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty BMC, cùng Phạm Lê Hùng, nguyên Phó Tổng Giám đốc kiêm Kế toán trưởng, đã gặp bà Trương Mỹ Lan và Nguyễn Thị Thu Sương để trao đổi về việc vay vốn tại Ngân hàng Tín Nghĩa và SCB.
Theo lời khai của những người liên quan, bà Lan đồng ý giới thiệu, hỗ trợ việc tiếp cận nguồn vốn với điều kiện được sử dụng một phần tiền sau khi ngân hàng giải ngân.
Sau đó, nhóm lãnh đạo BMC sử dụng quyền sử dụng đất và tài sản trên đất tại năm dự án làm tài sản bảo đảm để vay vốn.
Để huy động số tiền vượt hạn mức cho vay đối với một khách hàng, những người liên quan bị cáo buộc đã thành lập thêm doanh nghiệp và sử dụng nhiều cá nhân đứng tên ký kết các hợp đồng tín dụng.
Trong giai đoạn 2010–2016, nhóm Công ty BMC đã ký tổng cộng 19 hợp đồng tín dụng với số tiền vay hơn 4.000 tỷ đồng.
Cơ quan điều tra xác định các hợp đồng này có phương án kinh doanh không khả thi, tài sản bảo đảm không đáp ứng điều kiện vay vốn. Tổng dư nợ gốc được xác định hơn 4.437 tỷ đồng, không có khả năng thanh toán.
Trong quá trình giải ngân, Phạm Lê Hùng đã chuyển tổng cộng 1.235 tỷ đồng cho Nguyễn Thị Thu Sương thông qua những người liên quan.
Trong số tiền này, 300 tỷ đồng đã được hoàn trả, còn 935 tỷ đồng được xác định sử dụng vào các mục đích gồm trả nợ tại SCB 620 tỷ đồng, đầu tư dự án Happy Land Long An 200 tỷ đồng và 115 tỷ đồng do bà Sương sử dụng.
Làm việc với cơ quan điều tra, bà Trương Mỹ Lan chỉ thừa nhận đã giới thiệu Công ty BMC vay vốn và cho rằng bà Sương là người sử dụng tiền.
Tuy nhiên, cơ quan điều tra xác định bà Lan có vai trò điều hành việc sử dụng khoản tiền 935 tỷ đồng, liên quan đến 10 hợp đồng tín dụng trong vụ án.
Trên cơ sở đó, tính đến ngày 03/8/2024, cơ quan điều tra xác định bà Lan phải chịu trách nhiệm khắc phục hơn 7.463 tỷ đồng, bao gồm các khoản nợ gốc, lãi, phí và tiền phạt phát sinh.
Như vậy, số tiền hơn 7.463 tỷ đồng là tổng nghĩa vụ tài chính được cơ quan điều tra xác định, không phải toàn bộ khoản tiền bà Lan trực tiếp nhận hoặc sử dụng.
Cơ quan điều tra xác định không cần thiết xử lý hình sự thêm đối với bà Trương Mỹ Lan
Theo kết luận điều tra bổ sung, mặc dù bà Trương Mỹ Lan không thừa nhận hành vi phạm tội, cơ quan điều tra cho rằng có đủ căn cứ xác định bà có vai trò đồng phạm trong hành vi vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng.
Tuy nhiên, hành vi này được xác định có cùng phương thức, thủ đoạn với những sai phạm liên quan đến hơn 500 hợp đồng tín dụng đã được xem xét, xét xử trong giai đoạn đầu của vụ án Vạn Thịnh Phát – SCB.
Bên cạnh đó, bà Lan đã bị tuyên hình phạt tử hình trong các giai đoạn xét xử trước và hiện đang chấp hành hình phạt tù chung thân.
Theo nhận định của cơ quan điều tra, việc tiếp tục xử lý hình sự đối với bà Lan trong vụ án mới cũng không làm thay đổi bản chất hành vi và hình phạt đang phải chấp hành.
Vì vậy, cơ quan điều tra không xem xét xử lý trách nhiệm hình sự thêm đối với bà Lan, trên cơ sở chính sách nhân đạo, khoan hồng và nguyên tắc có lợi cho người bị xem xét trách nhiệm hình sự.
Trước đó, bà Trương Mỹ Lan bị tuyên án tử hình về tội Tham ô tài sản trong vụ án liên quan đến Tập đoàn Vạn Thịnh Phát và SCB.
Ngày 25/6/2025, Quốc hội thông qua Luật số 86/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025.
Theo quy định mới, hình phạt tử hình được bãi bỏ đối với tám tội danh, trong đó có tội Tham ô tài sản.
Đối với người đã bị kết án tử hình về tội danh được bãi bỏ hình phạt tử hình trước ngày luật có hiệu lực nhưng chưa thi hành án, hình phạt tử hình được chuyển thành tù chung thân theo quy định chuyển tiếp.
Do thuộc trường hợp này, bà Trương Mỹ Lan được chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân.
Đáng chú ý, việc chuyển đổi hình phạt không đồng nghĩa với việc bản án trước đó bị hủy bỏ hoặc người bị kết án được miễn các nghĩa vụ bồi thường, hoàn trả tài sản và khắc phục hậu quả.
Tương tự, quyết định không đề nghị xử lý hình sự thêm trong vụ án BMC – SCB cũng không làm chấm dứt trách nhiệm tài sản mà cơ quan điều tra xác định đối với bà Lan.
Đề nghị kê biên dự án 6A Bình Chánh để bảo đảm khắc phục hơn 7.463 tỷ đồng
Bên cạnh việc làm rõ trách nhiệm của các cá nhân liên quan, cơ quan điều tra cũng đề xuất các biện pháp nhằm bảo đảm khả năng thu hồi tài sản trong vụ án.
Ngày 28/10/2026, cơ quan điều tra đã có văn bản đề nghị tạm dừng những giao dịch có thể làm thay đổi tình trạng pháp lý của tài sản tại dự án 6A Bình Chánh, TP.HCM, thuộc Tập đoàn Vạn Thịnh Phát.
Các giao dịch được yêu cầu ngăn chặn bao gồm chuyển nhượng, tặng cho, cầm cố, thế chấp và những hình thức giao dịch khác có thể làm biến động tài sản.
Dự án 6A Bình Chánh có diện tích hơn 26 ha, tọa lạc tại khu đô thị mới Nam Thành phố, thuộc khu vực Bình Chánh cũ của TP.HCM.
Theo kết quả thẩm định giá được công bố vào tháng 10/2026, dự án có giá trị ước tính khoảng 11.000 tỷ đồng.
Cơ quan điều tra kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xem xét kê biên tài sản tại dự án này trong quá trình truy tố, xét xử và thi hành án nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật.
Việc đề xuất kê biên nhằm bảo đảm nghĩa vụ khắc phục hậu quả hơn 7.463 tỷ đồng được xác định đối với bà Trương Mỹ Lan, đồng thời phục vụ việc giải quyết các nghĩa vụ tài sản khác có liên quan theo quy định.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa việc đề nghị kê biên và quyết định kê biên tài sản. Chỉ khi cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định hợp pháp, biện pháp kê biên mới được áp dụng theo phạm vi và trình tự tương ứng.
Không xử lý hình sự thêm không đồng nghĩa được miễn nghĩa vụ khắc phục hậu quả
Diễn biến trong vụ án BMC – SCB đặt ra vấn đề pháp lý đáng chú ý về mối quan hệ giữa trách nhiệm hình sự và nghĩa vụ bồi thường, hoàn trả tài sản.
Theo quy định pháp luật, trách nhiệm hình sự được xác định trên cơ sở hành vi phạm tội, tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội và các tình tiết liên quan đến người thực hiện hành vi.
Trong khi đó, trách nhiệm khắc phục hậu quả liên quan đến việc hoàn trả tài sản, bồi thường thiệt hại hoặc thực hiện nghĩa vụ tài chính được xác định theo căn cứ pháp luật tương ứng.
Điều 48 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung, quy định về việc trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại trong trường hợp có đủ căn cứ áp dụng.
Vì vậy, việc không tiếp tục truy cứu trách nhiệm hình sự đối với một hành vi không đương nhiên đồng nghĩa với việc người có liên quan được miễn toàn bộ nghĩa vụ tài sản phát sinh.
Đối với bà Trương Mỹ Lan, cơ quan điều tra không đề nghị xử lý hình sự thêm nhưng vẫn xác định bà có trách nhiệm khắc phục hơn 7.463 tỷ đồng liên quan đến các khoản vay tại SCB.
Việc xác định phạm vi, căn cứ và phương thức thực hiện nghĩa vụ này cần tiếp tục được giải quyết theo các quyết định có hiệu lực của cơ quan có thẩm quyền.
Tính đến ngày 04/11/2026, vụ án xảy ra tại Công ty BMC, SCB và các đơn vị liên quan đã được chuyển sang giai đoạn xem xét truy tố đối với 27 bị can.
Bà Trương Mỹ Lan không bị đề nghị truy tố thêm trong vụ án này, song vẫn đang chấp hành hình phạt tù chung thân và được cơ quan điều tra xác định có trách nhiệm khắc phục hơn 7.463 tỷ đồng.
Những nội dung về hành vi, thiệt hại và trách nhiệm của các cá nhân trong vụ án mới tiếp tục phải được xem xét theo trình tự tố tụng, bảo đảm việc giải quyết đúng quy định pháp luật và quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.
Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:
Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01
Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html
Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830
Website: https://luatsulh.com/
Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa
Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:
Website: https://luatsulh.com/
Facebook: Luật sư LH Legal
Youtube: Luật sư LH Legal
Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)
Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal
Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự
|
|
|
Nguồn: LH Legal – Xem bài viết gốc
