
Được điều chỉnh định mức dự toán công trình khi lập tổng mức đầu tư xây dựng không?
Chủ đầu tư được điều chỉnh định mức dự toán trong quá trình lập tổng mức đầu tư xây dựng
Căn cứ điểm a khoản 5 Điều 20 Nghị định 206/2026/NĐ-CP, trong quá trình lập tổng mức đầu tư xây dựng, dự toán xây dựng, chủ đầu tư, tổ chức và cá nhân lập dự toán được áp dụng, vận dụng, điều chỉnh định mức dự toán.
Việc áp dụng, vận dụng hoặc điều chỉnh được thực hiện trên cơ sở:
- Hệ thống định mức do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.
- Công nghệ thi công.
- Biện pháp thi công.
- Điều kiện thi công dự kiến.
- Tổ chức xây dựng và việc xác định định mức phù hợp.
Như vậy, pháp luật cho phép điều chỉnh định mức dự toán công trình ngay trong giai đoạn lập tổng mức đầu tư xây dựng, không bắt buộc phải chờ đến khi công trình được triển khai thi công.
Tuy nhiên, quyền điều chỉnh không có nghĩa chủ đầu tư hoặc đơn vị tư vấn được tự ý thay đổi định mức mà không có cơ sở kỹ thuật.
Việc xác định mức hao phí vật liệu, nhân công và máy thi công phải phù hợp với nội dung công việc, giải pháp kỹ thuật và điều kiện thi công của dự án.
Những trường hợp cần xem xét điều chỉnh định mức dự toán
Trong thực tế, không phải mọi công tác xây dựng đều có điều kiện thực hiện giống với giả định của hệ thống định mức được ban hành.
Một số công trình có thể sử dụng công nghệ thi công mới, yêu cầu kỹ thuật đặc thù, thiết bị chuyên dụng hoặc được triển khai trong điều kiện địa hình, địa chất phức tạp.
Khi định mức hiện hành chưa phản ánh phù hợp các yếu tố này, chủ đầu tư và tổ chức lập dự toán có thể xem xét việc vận dụng, điều chỉnh hoặc xác định định mức phục vụ lập chi phí đầu tư xây dựng.
Chẳng hạn, đối với công trình thi công tại khu vực có điều kiện vận chuyển vật liệu khó khăn, việc xác định chi phí cần xem xét những yếu tố đặc thù ảnh hưởng trực tiếp đến phương án tổ chức thi công.
Tương tự, khi áp dụng công nghệ hoặc thiết bị thi công khác với phương án đã được sử dụng để xây dựng định mức, việc rà soát hao phí có thể cần thiết nhằm phản ánh đúng yêu cầu của công tác xây dựng.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa việc điều chỉnh định mức và việc điều chỉnh đơn giá, giá vật liệu hoặc các khoản chi phí khác.
Không phải mọi biến động giá thị trường đều là căn cứ để thay đổi định mức hao phí. Việc xử lý biến động giá phải tuân thủ các quy định tương ứng về xác định giá xây dựng và quản lý chi phí.
Trách nhiệm xác định định mức đối với công tác xây dựng chưa phù hợp thực tế
Theo điểm b khoản 5 Điều 20 Nghị định 206/2026/NĐ-CP, trong quá trình thi công xây dựng, chủ đầu tư các dự án đầu tư công có trách nhiệm tổ chức khảo sát, thu thập và xác định định mức dự toán công trình đối với các công tác xây dựng:
- Chưa có định mức dự toán được ban hành.
- Đã có định mức nhưng chưa phù hợp với thực tế công trình.
Việc xác định định mức phải thực hiện theo phương pháp do Bộ Xây dựng hướng dẫn.
Kết quả được gửi về Bộ Xây dựng và cơ quan ban hành định mức để phục vụ việc rà soát, xem xét và quyết định cập nhật hệ thống định mức xây dựng.
Ngoài ra, theo điểm c khoản 5 Điều 20, chủ đầu tư còn có trách nhiệm tổ chức khảo sát, thu thập số liệu và xác định định mức theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền đối với các công tác sử dụng công nghệ thi công mới, vật liệu mới.
Quy định này tạo cơ sở để hệ thống định mức xây dựng được cập nhật theo sự thay đổi của công nghệ và thực tiễn thi công.
Phương pháp xác định và hồ sơ báo cáo kết quả định mức dự toán
Theo khoản 2 Điều 10 Thông tư 36/2026/TT-BXD, chủ đầu tư tổ chức xác định định mức dự toán công trình theo các trường hợp quy định tại điểm b, điểm c khoản 5 Điều 20 Nghị định 206/2026/NĐ-CP.
Phương pháp xác định và hồ sơ báo cáo kết quả được thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng tại Thông tư 37/2026/TT-BXD.
Để việc xác định định mức có cơ sở, hồ sơ cần phản ánh các yếu tố kỹ thuật, phương pháp tính toán và dữ liệu khảo sát phù hợp với phương pháp được quy định.
Trong quá trình thực hiện, cần làm rõ khối lượng công việc, hao phí vật liệu, nhân công, máy thi công và các thông số có ảnh hưởng đến định mức.
Đối với công tác chưa có định mức, việc xác định mức hao phí phải dựa trên phương pháp và dữ liệu phù hợp, thay vì chỉ sử dụng ước tính chủ quan.
Đối với công tác đã có định mức nhưng cần điều chỉnh, hồ sơ cần làm rõ những yếu tố khiến định mức hiện hành chưa phù hợp và cơ sở xác định giá trị điều chỉnh.
Đây là những nội dung quan trọng để phục vụ công tác kiểm tra, thẩm tra và giải trình chi phí.
Sử dụng định mức nước ngoài đối với dự án có kỹ thuật phức tạp
Một nội dung đáng chú ý khác tại điểm d khoản 5 Điều 20 Nghị định 206/2026/NĐ-CP là cơ chế sử dụng định mức nước ngoài.
Theo đó, đối với dự án đầu tư công có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp và sử dụng công nghệ mới chưa phổ biến tại Việt Nam, chủ đầu tư có thể xem xét sử dụng định mức nước ngoài để phù hợp với tiêu chuẩn, công nghệ áp dụng cho dự án.
Trong trường hợp này, chủ đầu tư phải tổ chức thu thập, biên dịch các định mức nước ngoài và thuê tổ chức tư vấn có năng lực, kinh nghiệm để phân tích, đánh giá.
Trên cơ sở kết quả đánh giá, chủ đầu tư xác định danh mục và nội dung áp dụng, quyết định sử dụng định mức làm cơ sở xác định chi phí đầu tư xây dựng của dự án.
Đồng thời, chủ đầu tư phải tổng hợp, báo cáo người quyết định đầu tư để theo dõi, quản lý.
Như vậy, việc sử dụng định mức nước ngoài không được áp dụng tùy tiện cho mọi công trình mà chỉ thực hiện trong phạm vi và điều kiện được quy định.
Lưu ý khi điều chỉnh định mức để tránh sai lệch tổng mức đầu tư
Định mức dự toán là một trong những cơ sở quan trọng để xác định chi phí xây dựng.
Nếu áp dụng định mức không phù hợp, tổng mức đầu tư có thể không phản ánh đúng nguồn lực cần thiết để thực hiện dự án.
Việc xác định định mức thấp hơn mức hao phí cần thiết có thể dẫn đến thiếu hụt kinh phí, ảnh hưởng tiến độ và chất lượng thi công.
Ngược lại, việc xác định định mức cao hơn yêu cầu thực tế có thể làm tăng chi phí đầu tư không hợp lý, đặc biệt đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước.
Vì vậy, chủ đầu tư và đơn vị lập dự toán cần rà soát sự phù hợp giữa định mức, thiết kế, giải pháp thi công và điều kiện thực tế trước khi hoàn thiện hồ sơ.
Nghị định 206/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, cho phép áp dụng, vận dụng và điều chỉnh định mức dự toán ngay trong quá trình lập tổng mức đầu tư xây dựng. Tuy nhiên, mọi nội dung điều chỉnh phải có cơ sở phù hợp và tuân thủ quy định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng.
Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:
Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01
Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html
Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830
Website: https://luatsulh.com/
Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa
Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:
Website: https://luatsulh.com/
Facebook: Luật sư LH Legal
Youtube: Luật sư LH Legal
Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)
Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal
Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự
|
|
|
Nguồn: LH Legal – Xem bài viết gốc


