Doanh nghiệp có quyền giải trình, khiếu nại quyết định xử phạt thuế không? Quy định năm 2026

Doanh nghiệp có quyền giải trình, khiếu nại quyết định xử phạt thuế không? Quy định năm 2026

Nội dung

Doanh nghiệp có quyền giải trình khi bị kiểm tra thuế không?

Có.

Theo Điều 37 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, người nộp thuế có quyền giải trình những vấn đề liên quan đến nội dung kiểm tra và bảo lưu ý kiến theo quy định.

Điều này cho phép doanh nghiệp trình bày căn cứ, tài liệu và những lập luận liên quan đến vấn đề đang được cơ quan thuế xem xét.

Ví dụ, cơ quan thuế cho rằng một khoản chi không liên quan đến hoạt động kinh doanh và đề nghị loại khỏi chi phí được trừ khi tính thuế TNDN.

Doanh nghiệp có thể cung cấp hợp đồng, hóa đơn, chứng từ thanh toán và tài liệu thể hiện mục đích sử dụng dịch vụ để giải trình.

Việc cơ quan thuế có chấp nhận giải trình hay không phải được đánh giá trên cơ sở quy định pháp luật và hồ sơ thực tế.

Quyền giải trình khác gì với quyền khiếu nại?

Đây là hai cơ chế pháp lý có mục đích khác nhau.

Giải trình thường được thực hiện khi cơ quan có thẩm quyền đang xem xét hồ sơ, xác minh hành vi hoặc thực hiện thủ tục xử lý theo quy định.

Trong khi đó, khiếu nại là quyền yêu cầu cơ quan hoặc người có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó trái pháp luật, xâm phạm quyền lợi hợp pháp.

Đối với quyết định xử phạt thuế, doanh nghiệp cần xác định rõ văn bản đã được ban hành và tình trạng hiệu lực để lựa chọn cơ chế phù hợp.

Doanh nghiệp có quyền khiếu nại quyết định xử phạt thuế không?

Có.

Theo Luật Quản lý thuế 2025 và Luật Khiếu nại, doanh nghiệp có quyền khiếu nại quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính khi đáp ứng điều kiện pháp luật.

Ví dụ, doanh nghiệp có thể không đồng ý với việc cơ quan thuế áp dụng sai thuế suất, xác định sai doanh thu hoặc không chấp nhận khoản chi đáp ứng điều kiện luật định.

Tuy nhiên, khiếu nại cần được thực hiện đúng trình tự, thời hiệu và thẩm quyền.

Không phải mọi văn bản trao đổi hoặc thông báo nghiệp vụ đều đương nhiên là đối tượng khiếu nại độc lập.

Thời hiệu khiếu nại quyết định xử phạt thuế

Theo Điều 9 Luật Khiếu nại 2011, thời hiệu khiếu nại thông thường là 90 ngày kể từ ngày người khiếu nại nhận được quyết định hành chính hoặc biết được quyết định, hành vi hành chính.

Pháp luật có quy định về việc xác định thời gian không tính vào thời hiệu trong một số trường hợp do trở ngại khách quan hoặc sự kiện bất khả kháng.

Vì vậy, doanh nghiệp cần lưu giữ chứng cứ về ngày nhận quyết định để xác định thời hiệu.

Nếu quá thời hiệu, quyền khiếu nại có thể bị ảnh hưởng, trừ trường hợp đáp ứng điều kiện áp dụng quy định khác.

Doanh nghiệp khiếu nại lần đầu ở đâu?

Theo Luật Khiếu nại, việc khiếu nại lần đầu thường được gửi đến người đã ban hành quyết định hành chính hoặc cơ quan có người thực hiện hành vi hành chính bị khiếu nại theo quy định.

Đối với quyết định xử phạt thuế, doanh nghiệp cần xác định cơ quan và người có thẩm quyền ban hành quyết định.

Nếu không đồng ý với kết quả giải quyết khiếu nại lần đầu, doanh nghiệp có thể xem xét quyền khiếu nại tiếp hoặc khởi kiện theo quy định.

Việc lựa chọn phương án phải căn cứ vào tình trạng hồ sơ và các điều kiện pháp luật liên quan.

Có thể khởi kiện quyết định xử phạt thuế tại Tòa án không?

Có, nếu quyết định thuộc đối tượng khởi kiện vụ án hành chính và đáp ứng các điều kiện theo Luật Tố tụng hành chính.

Doanh nghiệp có thể yêu cầu Tòa án xem xét tính hợp pháp của quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính bị khởi kiện.

Tùy nội dung vụ việc, các vấn đề được xem xét có thể liên quan đến thẩm quyền ban hành, trình tự thủ tục, căn cứ xác định hành vi và việc áp dụng pháp luật.

Tuy nhiên, cần lưu ý thời hiệu khởi kiện và thẩm quyền Tòa án theo quy định tại thời điểm thực hiện.

Khiếu nại có làm doanh nghiệp được tạm dừng nộp tiền phạt không?

Không đương nhiên.

Theo nguyên tắc chung của pháp luật khiếu nại, người khiếu nại vẫn phải chấp hành quyết định hành chính trong thời gian khiếu nại, trừ trường hợp có quyết định tạm đình chỉ hoặc cơ chế pháp luật khác cho phép.

Do đó, doanh nghiệp không nên tự ý ngừng thực hiện quyết định xử phạt chỉ vì đã gửi đơn khiếu nại.

Nếu có căn cứ cho rằng việc thi hành quyết định gây hậu quả khó khắc phục hoặc thuộc trường hợp có thể áp dụng biện pháp pháp lý khác, cần xem xét thủ tục phù hợp.

Hồ sơ khiếu nại quyết định xử phạt thuế cần chuẩn bị gì?

Tùy trường hợp, doanh nghiệp nên chuẩn bị:

Đơn khiếu nại theo quy định.
Quyết định xử phạt hoặc văn bản bị khiếu nại.
Biên bản kiểm tra và tài liệu liên quan.
Hồ sơ khai thuế, hóa đơn, chứng từ.
Tài liệu chứng minh số liệu doanh thu, chi phí hoặc nghĩa vụ thuế.
Văn bản giải trình đã gửi cơ quan thuế.
Căn cứ pháp lý và yêu cầu cụ thể.
Tài liệu về quyền đại diện của người thực hiện khiếu nại.

Việc chuẩn bị hồ sơ cần tập trung vào những vấn đề pháp lý đang có tranh chấp, tránh đưa ra những lập luận không liên quan.

Những căn cứ thường được xem xét khi khiếu nại

Doanh nghiệp có thể cần đánh giá liệu cơ quan thuế đã áp dụng đúng quy định về doanh thu, chi phí và điều kiện khấu trừ hay chưa.

Ngoài ra, cần kiểm tra thẩm quyền ban hành quyết định, thời hiệu xử phạt và việc áp dụng tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ.

Trường hợp có tranh chấp về kết quả kiểm tra, cần đối chiếu giữa kết luận, chứng cứ và những nội dung doanh nghiệp đã giải trình.

Một quyết định có thể cần được xem xét lại nếu tồn tại sai sót về căn cứ pháp lý hoặc thủ tục ảnh hưởng đến tính hợp pháp của quyết định.

Luật sư có thể hỗ trợ doanh nghiệp những gì?

Khi tranh chấp với cơ quan thuế, luật sư có thể hỗ trợ xác định đối tượng khiếu nại, thời hiệu và thẩm quyền giải quyết.

Đồng thời, luật sư có thể rà soát tài liệu, xây dựng lập luận pháp lý và đại diện theo phạm vi được pháp luật cho phép.

Trong trường hợp doanh nghiệp lựa chọn khởi kiện vụ án hành chính, luật sư có thể tham gia tố tụng nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.

LH Legal hỗ trợ giải trình, khiếu nại và khởi kiện quyết định xử phạt thuế

LH Legal cung cấp dịch vụ tư vấn pháp luật về quản lý thuế, xử phạt vi phạm hành chính và giải quyết tranh chấp với cơ quan có thẩm quyền.

Luật sư hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá tính hợp pháp của quyết định truy thu, xử phạt, chuẩn bị hồ sơ giải trình và tư vấn phương án khiếu nại, khởi kiện phù hợp.

Doanh nghiệp có nghĩa vụ tuân thủ pháp luật thuế nhưng đồng thời có quyền yêu cầu các quyết định xử lý phải được ban hành đúng thẩm quyền, đúng căn cứ và đúng trình tự. Việc sử dụng quyền giải trình, khiếu nại hoặc khởi kiện đúng pháp luật là phương thức quan trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự